مراسم افتتاحيه بزرگداشت دويستمين سال تولد هانس كريستيان اندرسن در ايران
جوايز بزرگداشت هانس كريستيان اندرسن اهدا شد
” سفر ميكنم پس من هستم. “
نقل از هانس كريستيان اندرسن
بزرگداشت هانس كريستيان اندرسن نويسنده، شاعر و هنرمند دانماركي، بعدازظهر روز دوشنبه 15 فروردين 1384، به كوشش شوراي كتاب كودك در خانه هنرمندان ايران برگزار شد. مراسم با حضور جمع زيادي از نويسندگان، شاعران و فعالان عرصه ادبيات كودك و نوجوان و علاقمندان و با حضور مهماناني چون سفير دانمارك در ايران و مديركل كميسيون ملي يونسكو در ايران افتتاح شد. اين مراسم در تالار بتهوون خانه هنرمندان ايران اجرا و از مونيتورهاي بزرگ در تالار گفتگو و سرسراهاي ورودي براي علاقهمندان پخش شد.
مراسم افتتاحيه و اهداي جوايز ساعت 16 بعدازظهر در تالار بتهوون اجرا شد. اين سالن با گلرز كه گل مورد علاقه اندرسن بود آراسته شده بود. خانم ژاله فروهر، مسئول برگزاري مراسم افتتاحيه و مجري بسيار توانا و خوشبيان اين برنامه، با شعر اعتراف ميكنم اندرسن به ترجمه خانم منصوره راعي و همراهي موسيقي آهنگساز دانماركي، خانم آيريس لارسن (آهنگهاي ساخته شده با الهام از اشعار اندرسن) اين برنامه را اين گونه آغاز كرد:
” اندرسن شاعر اعتراف ميكند:
اعتراف ميكنم كه در حساب تا اندازهاي كند هستم
درس تاريخ، در تاريخ روزها، سالها و نام مردان جنگي گم شده است.
اما، از ضرب بگويم،
جدول ضرب از 10 تا 20
يادگرفتنش بسيار دشوار است.
اگر پرندهاي بودم
از كلاسم به دور دستها به پرواز درميآمدم
و از آن جا جغرافي را بدون استفاده از كتاب ياد ميگرفتم. “
خانم فروهر سپس از خانم نوشآفرين انصاري، دبير شوراي كتاب كودك، دعوت كردند تا اين مراسم را رسما افتتاح كنند. خانم انصاري در بخش اول سخنراني خود درباره ضرورت برگزاري اين برنامه گفت: ”شوراي كتاب كودك از سال 1348، روز دوم آوريل را كه روز تولد اندرسن و روز جهاني كتاب كودك و نوجوان است، گرامي داشته و همواره در اين روزها ”خواندن“، ”چه خواندن“ و ”چگونه خواندن“ را بررسي كرده است.“
انصاري با اشاره به اين كه امسال شوراي كتاب كودك بزرگترين جشن روز جهاني كتاب كودك و نوجوان را برگزار ميكند، گفت: ”شورا با يك طرح جهاني براي تجليل از اندرسن همراه شد و با پيشنهاد و همكاري دو عضو از هئيت مديره شورا، خانم پرناز نيري و آقاي مسعود ناصري، از اواخر مهرماه 1383 فعاليت خود را شروع كرد و با همكاري گروهي نزديك به صد نفر دواطلب كار خود را به سرانجام رساند.“
انصاري به نقش ويژهاي كه كميسيون ملي يونسكو در ايران در برگزاري بهتر اين برنامه داشت اشاره كرد: ” به لطف يونسكو، فراخوان مسابقه نقاشي كودكان و نوجوانان شورا به اين مناسبت، به 70 كشور دنيا سفر كرد و ما از 6 كشور آثاري دريافت كرديم.“
او با اشاره به استقبال ايرانيان از اين برنامه و داشتن شركتكنندگاني كودك و نوجوان از 96 شهر و روستا در ايران گفت:” پراكندگي جغرافيايي شركتكنندگان يك بار ديگر به ما نشان داد كه كودكان ايران عاشق كتاب و خواندن هستند.“
وي در سخنان پايانياش گفت:”بزرگداشت اندرسن در مرحلهاي است ميان راه، زيرا اين اتفاق يك جنبهي آموزشي-پژوهشي دارد. بحث بر سر اين است كه از بخشهاي مختلف اين بزرگداشت الگوبرداري شود. هيات مديره شورا اميدوار است پس از اين تجربه كه گفتگوي ميان ايران و جهان است به تجربيات ديگري دست بزند. اين تجربه نگاهي است ايراني به اندرسن، نگاهي است از ايران به جهان و معياري است براي ارزيابي. اين جشن هديه ماست به دانمارك و دين ما به بزرگان دانمارك از جمله آرتور كريستين سن“.
در بخش بعد دكتر محمد توكل، دبير كل كميسيون ملي يونسكو در ايران، درباره اهميت كودك، نوجوان و جوان در برنامههاي يونسكو سخنراني كرد.
توكل گفت: ”اقدام يونسكو و كميسيون ملي يونسكو در ايران، در همكاري با شوراي كتاب كودك در برگزاري اين برنامه، اعلام همراهي آن نهاد با اين حركت است. در يونسكو همواره هدف معرفي مفاخر ادبي و فرهنگي و ثبت آنهاست. مشاهير و شخصيتهايي كه به يك قوم يا يك گروه تعلق ندارند بلكه متعلق به جامعهي بشري هستند، جامعهاي كه تنوع فرهنگي آن را شكل ميدهد.“
توكل ادامه ميدهد: ”يونسكو با تاكيد فرهنگي به آموزش صلح براي تفاهم و صلح بر ضد جنگ فكر ميكند. اهميت داستان با اين ذهنيت براي جهان پر از دوستي و همكاري است به همين دليل است كه آموزش و كتاب كه يكي از كانالهاي انتقال فرهنگ و دانش است، مهم ميشود.“
توكل با اشاره به نكاتي در اساسنامهي يونسكو كه بعد از جنگ جهاني دوم نوشته شده، گفت: ”چون جنگها و تصميم به جنگ در ذهن انسانها شكل ميگيرد بايد دفاع از صلح را نيز در ذهن انسانها ساخت. بنابراين جز از طريق آموزش و كتاب نميشود اين فرهنگ را گسترش داد. مخصوصا در دوران كودكي. پس كتاب براي كودكان و كتاب كودكان اهميت پيدا ميكند.“
او با مقايسه يونيسف و يونسكو به اين نكته اشاره ميكند كه : ”هر چند يونيسف فعاليتهاي خود را به كودكان اختصاص داده است، يونسكو نيز در اساسيترين زمينه، يعني تعليم و تربيت كودكان قدم برميدارد. يونسكو توسعهي جسمي، رواني، اجتماعي و فرهنگي كودكان را به عنوان يك فعاليت ملي و جهاني تلقي ميكند.“
او ادامه ميدهد: ”كودكان به علت بحران مالي كمتر دوران كودكي را طي ميكنند. از همين رو يونسكو تلاش ميكند كه عدم خشونت عليه كودكان را از طريق راديو و تلويزيون رواج دهد و با اجراي برنامههاي فرهنگي و آموزشي و هنري و تاكيد بر آموزش ميراث فرهنگي و زيست محيطي و انتشار كتب متعدد به زبان ساده بيشتر به كودكان ميپردازد. ما اميدواريم اين نوع فعاليتها در ايران تداوم پيدا كند.“
نوبت به كارل يول نيلسن، سفير دانمارك در ايران رسيد كه درباره بزرگداشت اندرسن در ايران سخناني ايراد كرد كه خانم دكتر انصاري زحمت ترجمه همزمان آن را برعهده گرفتند: ”براي من افتخار است كه به اين مراسم دعوت شدهام. من از جانب كشورم دانمارك، موزه و بنياد هانس كريستيان اندرسن از شوراي كتاب كودك و خانه هنرمندان ايران تشكر ميكنم. من تحت تاثير جمعي كه آمدهاند قرار گرفتهام. اين كه در ايران بسياري اندرسن را خواندهاند شعفآور است. ممكن است اندرسن بزرگترين نويسندهي ما نباشد اما پرخوانندهترين نويسندهي جهان است. او با نوشتههايش دين خود را به گفتگوي تمدنها- همان مسالهاي كه رئيسجمهور ايران مطرح كرده- ادا كرده است. افسانههاي اندرسن را كه در دوران كودكي ميخوانيم، در بزرگسالي به پيامهايش براي كشف جهان پيميبريم زيرا آنچه در بطن افسانه است، انسان و انسانيت و شرافت است. اندرسن در ايران به خاطر افسانههايش شناخته شده است. “
سفير دانمارك سخنان خود را با مطلع قصههاي اندرسن ”يكي بود يكي نبود“ به پايان برد.
بهروز غريبپور، رئيس خانه هنرمندان ايران، يكي از سخنرانان مراسم افتتاحيه بزرگداشت هانس كريستيان اندرسن بود كه متاسفانه بدليل طولاني شدن سفرش نتوانست در مراسم حضور يابد ولي متن سخنراني خود را در اختبار سايت خانه هنرمندان ايران قرار داد.
سخنران بعدي بانوي ادبيات كودكان ايران، ”توران ميرهادي“، در اين جلسه دربارهي اندرسن و احترام به كارهاي او سخنراني كرد.
ميرهادي گفت:”زماني كه طرح بزرگداشت اندرسن مطرح شد، با خودم قرار گذاشتم آشنايي همه جانبهاي نسبت به آثار او بدست آورم. از ميان 111 قصهاي كه زندهياد ”اردشير نيكپور“ برگرداننده و اميركبير در هشت جلد منتشر كرده بود، فقط 35 داستان را خواندم و مرور كردم. خواندن بعضي از داستانها مانند بلبل، جوجه اردك زشت را كه در كنار داستانهاي كمتر شناخته شدهاش خواندم، اين سوال را پديد آورد كه چرا كاري درباره اندرسن صورت نگرفته است؟“
او در ادامه ميگويد: ”چند لايهاي بودن داستانها و پيوند آن با زندگي چيزي نيست كه بتوان به سادگي از آن گذشت. اندرسن مشاهدهگري قوي بود كه پي هر موجود زنده، هر شي و حركت و پديدهاي، معناي عميق زندگي را كشف ميكند. او همانقدر به طبيعت حساس است، كه به جامعه انساني، و به علم و اكتشافات علمي نيز احساس خاصي دارد و حكمت زندگي را در لحظه لحظه گذران آن ميبيند و بيان ميكند. او در به هم ريختن زمانها و رويا و واقعيت استاد است. اندرسن در همه داستانهايش حرف از انسانيت ميزند.“
با اينكه زمان به توران ميرهادي اجازه نداد كه مطالعه را به پايان ببرد، او به چند نكتهي مهم در كارهاي اندرسن اشاره ميكند: ”بايد خوانندگان كودك و نوجوان را با اصل داستانهاي او آشنا كرد. اين كار مترجمان، فيلمسازان، انيماتورها و داستانگوهاست كه از هر نظر به ارائه اصل آثار او بپردازند و از تغيير بپرهيزند. درك سادگي و عمق اثر مهمتر از جلوههاي ويژه است. شناخت ابعاد گوناگون آثار او به پژوهش اساسي نياز دارد تا نگاه او را به طبيعت و زندگي مشخص كند كه اين پژوهشها براي فيلمسازان و انيماتورها لازم است. كشف نگاه عارفانهي اندرسن به جهان و موجودات نيز بايد پژوهش خاص خود را داشته باشد. و اكنون ديگر زمان آن رسيده كه بهترين ترجمهها را از زبان دانماركي به فارسي برگردانيم.“
پس از ميرهادي، جبار شافعي زاده، پيام خود را به اندرسن خواند كه متن آن در ميان پيامهاي برگزيده نويسندگان آمده است.
سپس بيانيه هيات داوران را فروغ جمالي، رتيس هئيت داوران، خواند كه متن كاملش در زير آمده:
”خانمها و آقايان با احترام به شما، به عرض ميرسانم:
در پاسخ به فراخوان شوراي كتاب كودك، به مناسبت دويستمين سال تولد هانس كريستيان اندرسن، 8359 اثر به دبيرخانهي مراسم بزرگداشت اندرسن ارسال و ثبت شد. اين آثار از 96 شهر و روستاي ايران و 6 كشور ديگر است. آثار ارسالي بزرگسالان 184 و آثار ارسالي كودكان و نوجوانان 8175 بود.
كودكان و نوجوانان آثار خود را از مراكز پيشدبستاني، مدارس در مقاطع دبستان و راهنمايي، مدرسه بينالمللي در تهران، آتليههاي خصوصي هنر كودكان، كتابخانهها، فرهنگسراها و مراكز و مدارس كودكان استثنايي ارسال داشتهاند و آثار گروه سني دبستان بيش از ساير گروههاي سني است.
همچنين كودكان و نوجوانان از گروههاي متفاوت در اين بزرگداشت شركت نمودهاند. از جمله: كودكان و نوجوانان كانون اصلاح و تربيت، كودكان كار و خيابان، كودكان استثنايي (نابينا، ناشنوا و معلول ذهني)، كودكان آسيبديده بم، كودكان روستايي، كودكان مناطق محروم و غيرمحروم شهرهاي بزرگ ايران و نيز كودكان تركيه، پاكستان، فرفيزستان، روماني و اندونزي و مدرسه سفارت آلمان در ايران.
همچنين دستنوشتههاي كودكان و نوجوانان و پيام بزرگسالان بيشتر قالب نامه به اندرسن را دارد و داستان ”دخترك كبريت فروش“ بيش از ساير داستانهاي هانس كريستيان اندرسن در آثار ارسالي خود را نشان ميدهد.
در نقاشي كودكان و نوجوانان و تصويرگران بزرگسال داستان ”پري دريايي كوچك“ و ”دخترك كبريتفروش“ بيشتر به تصوير كشيده شده است.
شوراي كتاب كودك و اعضاي دبيرخانه مراسم بزرگداشت اندرسن سپاس خود را تقديم تمام شركتكنندگان در اين فراخوان ميكنند و با قدرداني از آنان روند داوري را حضورتان اعلام ميدارند:
محموع آثار ارسالي در پنج بخش مورد داوري قرار گرفت:
۱ - بخش نقاشي كودكان و نوجوانان به داوري كيوان عسگري، خانم مانلي منوچهري، خانم ماتيسا كازروني، آقاي حافظ ميرآفتابي، آقاي علي بوذري، خانم شعله محلوجي و آقاي مسعود ناصري.
در اين بخش 7152 نقاشي از كودكان و نوجوانان ايراني و 383 نقاشي از كودكان غير ايراني در دفتر دبيرخانه مراسم بزرگداشت اندرسن ثبت گرديده است (در زمان برگزاري مراسم بزرگداشت نيز 113 اثر از كودكان گرجستاني به دبيرخانه شورا تحويل داده شد). براي كودكان غيرايراني كميسيون ملي يونسكو در ايران فراخوان را به كشورهاي عضو ارسال نمود و از پاكستان، قرقيزستان، تركيه، روماني و اندونزي نقاشي به دست هئيت داوران رسيد.
از مجموع اين آثار 195 اثر كودكان ايراني و 33 اثر كودكان غيرايراني براي ارائه در نمايشگاه انتخاب شد و از ميان آثار نمايشگاهي 22 اثر ايراني و 3 اثر خارجي مورد تقدير قرار گرفت.
از مهمترين دلايل انتخاب آثار ميتوان به وجود تخيل و خلاقيت در زاويهي ديد، ترسيم فضا و شخصيتهاي داستانهاي اندرسن و استفادهي خلاق از عناصر و كيفيتهاي بصري اشاره كرد.
۲-بخش آثار و دستنوشتههاي كودكان و نوجوانان- اين بخش را دو گروه داوري كردهاند، ”گروه بررسي آثار و دستنوشتههاي كودكان و نوجوانان شوراي كتاب كودك كه سركار خانم سيمين بينا و گروه مجله عروسك سخنگو كه سركار خانم زري نعيمي زحمت هماهنگي آن را داشتند.
در اين بخش 640 اثر در دفتر دبيرخانهي مراسم بزرگداشت اندرسن ثبت گرديده كه بيش از دو سوم آثار در قالب نامه به اندرسن بود و بقيه در قالب شعر، كتابسازي، تغيير در پايان داستانهاي اندرسن، تلفيق داستانها، زندگينامه همراه با تصوير، كلاژ، تصاوير كامپيوتري و يك مورد نتسازي.
دستنوشتهها گروهسني 8 تا 15 سال را فراميگرفت. تمام بچهها اين فراخوان را فرصتي دانستند براي درددل كردن صميمي با اندرسن، همساني و همدلي با او و شخصيتهاي داستانياش. كودكان و نوجوانان در اين آثار بارها صادقانه از اندرسن تشكر كردهاند.
از بين آثار و دستنوشتههاي ارسالي كودكان و نوجوانان، هيات داوران 14 اثر را برگزيده و 11 اثر را قابل تقدير اعلام كرده است.
اين آثار با توجه به سن كودكان و نوجوانان داوري شد و مهمترين دلايل انتخاب آثار علاوه بر معيارهاي ادبي ارتباط با موضوع فراخوان و تقليدي نبودن آثار بود.
3-بخش مسابقهي تصويرگران بزرگسال به داوري ”كميته جوايز“ شوراي كتاب كودك بود. اعضاي اين كميته عبارتند از سركار خانم توران ميرهادي، سركار خانم منصوره راعي (بعلت بيماري نتوانستند كار را ادامه دهند)، سركار خانم ثريا قزلاياغ و سركار خانم زهره قائيني.
۱۰۳ تصويرگر حرفهاي و غيرحرفهاي (دانشجويان و فارغالتحصيلان رشته هنر و گرافيك)، 133 اثر به اين بخش فرستادند كه در دفتر دبيرخانهي مراسم بزرگداشت اندرسن ثبت شده.
هيات داوران در اين بخش 5 اثر را شايسته دريافت سرديس اندرسن و 3 اثر را قابل تقدير شناخت؛ نگاه متفاوت به آثار اندرسن، تكنيك قوي روايي، استفاده از عناصر تصويرگري شرقي به ويژه ايراني، طنز ظريف و هنرمندانه و تصويري، تجلي تخيل داستاني در شيوههاي تصويري روايي ايراني براي انتقال حس داستان به شيوهايي برانگيزاننده از مهمترين دلايل انتخاب اين آثار بوده است.
4-بخش مسابقهي مقالههاي پژوهشي به داوري خانمها فروغ جمالي، زهرا شيرازي، پرناز نيري و آقايان شهرام اقبالزاده ، مسعود ناصري.
در اين بخش 17 مورد در دفتر دبيرخانهي مراسم بزرگداشت اندرسن ثبت شده. برخي مقالات اين مجموعه تلاشهاي ارزشمندي هستند در جهت شناساندن ويژگيهاي آثار اندرسن شامل قصهها، داستانها و اشعار او. برخي به ارزش و اهميت اندرسن و آثار او پرداختهاند. برخي مضامين و ساختار آثار او را به طور مجزا ، يا در مطابقت و مقايسه با متنهاي ديگر نويسندگان و شعرا مورد بررسي قرار دادهاند؛ اما هيچ يك از مقالات ويژگي يك مقالهي پژوهشي را نداشته و به مرحلهي دريافت سرديس اندرسن نائل نشدهاند. هيات داوران با سپاس از زحمات تمامي پژوهشگران پنج مقاله را شايسته تقدير دانست. همچنين در بخش خارج از مسابقه به يك اثر لوح تقدير داده شد.
يادآوري ميشود از اولين اقدامات كميته بزرگداشت اندرسن تهيهي پايگاه اطلاعاتي جامع از آثار و مقالات دربارهي آثار و زندگي اندرسن در شورا بوده است كه اميدواريم پژوهشگران با استفاده از اين امكان، اندرسن را در چارچوب تفكر ملي و جهاني مورد شناخت قرار دهند.
۵-بخش پيام نويسندگان و شعرا- به داوري خانمها فروغ جمالي، ژاله فروهر، زهرا شيرازي، فرشته سنگري و پرناز نيري، در اين بخش 34 پيام به دفتر دبيرخانهي بزرگداشت ارسال و ثبت شده است.
اين پيام از سوي نويسندگان شناخته شده و هم از سوي علاقمندان به آثار اندرسن بود. هيات داوران نوع دوم پيام را هم كه متعلق به علاقهمندان بود مورد بررسي قرار داد.
پيامها به شكل نامه به اندرسن بود و تعدادي نيز در شكلهاي داستان، شعر، خاطره و نمايشنامه و ... ارسال شده بود.
وجه افتخارآميز اين بخش پيام بانوي نويسنده، سركار خانم سيمين دانشور بود كه نشان از لطف و توجه ايشان به كودكان و نوجوانان ايران است.
غالب پيامها جنبهي جهاني دارند، از جمله نگاه انتقادي به وضعيت پررنج انسان در جامعهي امروز جهاني و همچنين بيان رنجها و محروميتهاي كودكان و نوجوانان در دنياي امروز به ويژه ارسالكنندگان پيامها با الهام از داستان ”دخترك كبريت فروش“ مسئله فقر و رنج كودكان كار و خيابان را مطرح كردهاند.
هيئت داوران 6 پيام را شايسته سرديس و يك پيام را قابل تقدير اعلام نموده است.
بارزترين دلايل انتخاب علاوه بر مضمون انساني، در كوتاهي و رسا بودن پيام، ارتباط داشتن با موضوع فراخوان و قابليتهاي ادبي بوده است.
كميته اندرسن همچنين از مترجمان محترمي كه زحمت ترجمه برخي از مقالات را هم بر عهده گرفتند بسيار سپاسگزار است . در پايان شوراي كتاب كودك و همچنين اعضاي كميته بزرگداشت اندرسن اميدوار به تداوم فعاليت در جهت شناساندن نويسندگان كتاب كودك و نوجوان هستند و آرزومندند كه مراسم بعدي براي شناساندن جايگاه نويسندگان محترم كودك و نوجوان كشور عزيرمان ايران باشد.“
پس از پايان سخنراني خانم فروغ جمالي، بخش اعطاي جوايز را مجري اين برنامه، خانم ژاله فروهر با همكاري خانم شعله محلوجي، طراح كارت فراخوان مسابقه و الواح سپاس، ادامه دادند. خانم فروهر با ذكر اسامي برندگان در هر بخش از بزرگان ادبيات كودكان و نوجوانان كشورمان براي اعطاي جوايز دعوت كردند:
” كميته بزرگداشت هانس كريستيان اندرسن از حمايتهاي بيدريغ حاميان خود بسيار سپاسگزار است.“ نام اين افراد و اين نهادها بر روي پرده تالار بتهوون ظاهر و از آقاي سهراب مافي براي اعطا جوايز اين بخش دعوت شد.
ژاله فروهر ادامه داد:
”سرديس اين بخش تقديم ميگردد به:
1-خانه هنرمندان ايران (به نماينده خانه هنرمندان ايران سركار خانم فتاحي تقديم شد.)
2-كميسيون ملي يونسكو در ايران (به نماينده يونسكو سركار خانم حسينيان تقديم شد)
كميته برگزاري مراسم بزرگداشت از آقايان هوشنگ قرهگزلو به خاطر ساخت مجسمه سرديس، اسماعيل مظلومي به خاطر تكثير تنديسها، اسماعيل افتخاري و علي كلاني سپاسگزاري مينمايد.
برگزيدگان بخش مسابقه نقاشي از خارج از ايران كه فراخوان آن با حمايت كميسيون ملي يونسكو در ايران به دفاتر يونسكو در جهان ارسال شد عبارتند از:
1-آردا باير، پسر 7 ساله از تركيه
۲-ماريوس دورنيل ليسا پسر 12 ساله از روماني
3-آلماز عبدالرحمانوويچ آيدوسوف، پسر 14 ساله از قرقيزستان
كه جوايز اين عزيزان به زودي به كشور آنها ارسال خواهد شد.“
سپس از خانم ميرهادي براي اهدا سرديس و لوح به برندگان در بخش پيام بزرگسال دعوت شد. در اين بخش 7 اثر برگزيده و 1 اثر قابل تقدير اعلام شد:
۱-خانم سيمين دانشور؛ 2- آقاي احمد پناهي سمناني؛ 3- آقاي جبار شافعيزاده؛ 4- خانم فاطمه مظفرينژاد؛ 5- آقاي محمدرضا يوسفي؛ 6- آقاي احمد اكبرپور؛ 7- خانم مريم كوچكي
1-خانم لاله جعفري- اهدا ي لوح تقدير
سركار خانم سيمين دانشور در سالن حضور نداشتند ولي پيامي براي كودكان و نوجوانان فرستادند:
”بچههاي عزيزم، آرزو داشتم كنار شما باشم و از لبخندتان و چشمهاي براقتان لذت ميبردم. يادتان باشد هر روز يا هر شب يك قصه بخوانيد و يا يك شعر حفظ كنيد و يا به يك نوار موسيقي گوش كنيد. جايزهها شوقانگيزند. من جايزه اندرسن را با كمال ميل ميپذيرم و به شما بچهها اهدا ميكنم. نوروزتان پيروز باشد- سيمين دانشور“
اين جايزه طبق درخواست ايشان در شوراي كتاب كودك حفظ خواهد شد. (در تمام مراحل ارتباط تلفني و حضوري با خانم سيمين دانشور را خانم ناهيد عباسي، از اعضاي فعال شورا، بر عهده داشتند.)
در بخش اهدا سرديس و لوح به برندگان مسابقه هانس كريستيان اندرسن در بخش تصويرگري بزرگسال از آقاي بهزاد غريبپور دعوت شد. (آقاي غريبپور پوستر مراسم را طراحي كردهاند.) در اين بخش 5 اثر برگزيده و 3 اثر قابل تقدير اعلام شد:
1-آقاي فرشيد شفيعي؛ 2- آقاي محمدعلي بنياسدي؛ 3- آقاي حسن عامهكن؛ 4- خانم گلبرگ كياني؛ 5-خانم فريده شهبازي؛
1- خانم عاطفه شفيعيراد- لوح سپاس؛2- خانم مانلي منوچهري- لوح سپاس؛3- خانم عطيه بزرگسهرابي- لوح سپاس
در بخش اهدا لوح به برندگان بخش پژوهش از سركار خانم زهره قائيني دعوت شد.
در بخش پژوهش هيات داوران 7 اثر را شايسته تقدير دانست. اسامي برندگان اين بخش عبارتست از:
۱-آقاي شهرام رجبزاده؛ 2- خانم ژاله فروهر؛ 3- خانم پروانه ضيايي؛ 4- آقاي رايكا بامداد؛ 5- خانم پوپك نيكطلب؛ 6- كميته پژوهش انجمن دوستداران ادبيات كودكان اصفهان
1-خانم مينا اخباريآزاد در بخش خارج از مسابقه به خاطر تدوين پاياننامه كارشناسي ارشد كتابداري با موضوع بررسي تطبيقي آثار اندرسن و صمد بهرنگي
در بخش اهدا پلاك نقره و لوح تقدير به برندگان نقاشي كودكان و نوجوانان از سركارخانم نسرين خسروي دعوت شد. در اين بخش اسامي 22 برگزيده اعلام شد ولي به 173 كودك و نوجوان ديگر ايراني كه كارشان به نمايشگاه راه يافته بود و همگي به خانه هنرمندان ايران دعوت شده بودند نيز اعلام شد كه براي دريافت لوح تقدير و جوايزشان به اتاق بنفشه مراجعه كنند. اسامي برندگان اين بخش عبارتست از:
1-آرتا خسروي؛ 2- رضا طلاكوب؛ 3- فاطمه زماني؛ 4- مينا حسيني؛ 5- آرتا ميرآفتابي؛ 6- اميرحسين حسيني؛ 7- بنيامين بهادران؛ 8- مينا فاطمي ؛ 9- افرا ميرفارسي؛ 10- عرفان پروانه؛ 11- آرش عابديني؛ 12- شميم ميرزابابايي؛ 13- پانتهآ هاشمي؛ 14- فراز حاجيمصطفيزاده؛ 15- پارسا مقصودي ؛ 16- محمد متين كازروني؛ 17- آرين اكرمي؛ 18- پروين نويسي؛ 19- پيمان باطني؛ 20- ليلي پارسايي؛ 21- روشنك داوودي؛ 22- سامان منتظري
در بخش اهدا پلاك نقره و لوح تقدير به آثار برگزيده دستنوشتههاي كودكان و نوجوانان از خانم نوشآفرين انصاري دعوت شد. برگزيدگان اين بخش 15 نفر بودند كه 14 اثر فرستاده بودند . اسامي برندگان اين بخش عبارتست از:
1-سيدهافروز ارزهگر؛ 2- وداد لقاييفر؛ 3- زينب آقابراري؛ 4- احمدرضا چگيني؛ 5- بهار چمنكار؛ 6- صفورا ملايي؛ 7- پيروز انتخابي؛ 8- مرضيه آرندي؛ 9- غزل جناب؛ 10- نگار عربزاده؛ 11- پريسا پزشكپور؛ 12- زهره ظريفي؛ 13- مسيح رحماني؛ 14- رومينا رادبه؛ 15- علي جنتي
از برندگاني كه از آثار آنها تقدير شده بود نيز تقاضا شد كه براي دريافت لوح و جوايز خود به اتاق بنفشه مراجعه كنند.
1-صهبا خرمي؛ 2- هديه مظفري؛ 3- غزل لايق؛ 4- كاوش درختي؛ 5- گلسانا شناسايي؛ 6- مينا اشراقي؛ 7- الناز رجبيان؛ 8- ساناز جولازاده؛ 9- آرزو احمدي؛ 10- ياسمن ميرزاپور؛ 11- زهره ظريفي“
سپس حضار به تماشاي اجراي موسيقي توسط گروه موسيقي پارس به سرپرستي آقاي نظر نشستند كه بسيار مورد توجه قرارگرفت. در اين بخش بچههاي اين گروه شعرهايي را به چهار زبان انگليسي، دانماركي، فرانسه و فارسي اجرا كردند.
پس از 20 دقيقه استراحت، كه بعلت ازدحام جمعيت، برآورد خانه هنرمندان ايران حدود 2000 نفر بازديدكننده بود، پذيرايي مختصريي صورت گرفت، بخش دوم مراسم افتتاحيه، با سخنراني تخصصي خانم ثريا قزلاياغ، با عنوان ” اندرسن، كودك فرزانهاي بازيگوش” آغاز شد. اين سخنراني با تصاوير انتخابي ايشان همراه شد كه خانم مانا نثاري با هماهنگي آقاي قرباني مسئول اتاق فرمان تالار بر پرده پخش ميكردند. ( متن كامل سخنراني خانم قزل اياغ).
با تغييري اندك در برنامه، نمايش دخترك كبريت فروش را ابتدا گروه موسيقي نيلبك به رهبري خانم اميري و آقاي آشوري اجرا كردند و سپس خانم زهره قائيني به بررسي تاريخي ورود اندرسن به ايران پرداختند و سخنراني خود را تحت عنوان ”اندرسن در گذر از تاريخ“ ايراد كردند. متن همراه با سيدي تصاويرخوانده شد(متن كامل سخنراني خانم قائيني) و در آخر آقاي كيوان عسگري كه طراح ۴ پلات و پوستر آموزشي مراسم بودند همراه با موسيقي و پخش تصاوير كاغذ و برشهاي اندرسن، آثار هنري- تجسمي به ويژه كاغذ و برشهاي اندرسن را معرفي كردند. عسگري با اشاره به تاريخ 2 هزار سالهي سنت كاغذ و برش كه به چين باستان بازميگردد، گفت: ”در زمان اندرسن در اروپا با توجه به نقوش سياه سفالها، سياه نقوشي را ميبريدند اما به تدريج اين كار در بين خانوادههاي اشراف رواج پيدا كرد، و اندرسن در اين شيوه تحولي پديد آورد.“
عسگري از خصلت كارهاي اندرسن كه در دورهي اوج نهضت رمانتيسم زندگي ميكرد به ”استفاده از عناصر تصويري كه احساس خستگي به بيننده نميدهد، مانند طبيعت، پريان و تنوع در ساخت فضاهاي مختلف با عناصر ساده...“ اشاره كرده و گفت: ”در آثار اندرسن تنهايي و غم غربت و ماشيني شدن ديده ميشود.“
آقاي عسگري در پايان سخنانش از حضار خواستند كه چشمهايشان را ببندند و خود را جاي يكي از شخصيتهاي اندرسن تجسم كنند. بعضي از حضار شكل خاصي از شخصيتهاي اندرسن را نمايش دادند. خود آقاي عسگري سرباز قلعي شدند، ايستاده بر يك پا.
سرانجام خانم فروهر، مجري اين برنامه كلام خود را اين گونه به اتمام رساند:
” بالاخره هر آغازي يك پايان راهي دارد
شايد اين پايان براي ما آغاز و سلامي باشد به تجربهاي ديگر
دست همه آنهايي را كه در كنار ما بودند
در كنار ما هستند
به جمع ما خواهند پيوست
به گرمي ميفشاريم.“
جشن افتتاحيهي دويستمين سالگرد تولد اندرسن، خالق جوجه اردك زشت جاودان، ساعت 20و 25 دقيقه غروب روز دوشنبه 15 فروردين 1384 به پايان رسيد.
